Psycholog - Gizela Misztowt
Godziny pracy psychologa szkolnego:
Poniedziałek 7:00-12:30
Wtorek 7:45-13:00
Środa 7:45-8:45, 10:35-12:00
Z uwagi na podejmowane różne zadania na terenie szkoły bardzo prosimy Rodziców o umawianie się na konkretne terminy spotkań poprzez dziennik Librus.
Gabinet pedagoga/psychologa znajduje się obok wejścia „przedszkolnego” do szkoły.
Dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży
Dobrostan psychiczny dzieci i młodzieży jest jednym z kluczowych elementów ich zdrowego rozwoju, jest wręcz ekstremalnie ważny. Od pierwszych dni życia, w dzieciństwie, przez okres dojrzewania, aż do osiągnięcia dorosłości, dzieci przechodzą przez wiele faz rozwojowych, w których kształtują się ich umiejętności, przekonania, relacje z otoczeniem i szereg innych kompetencji. Dbanie o dobrostan i komfort psychiczny, poczucie bezpieczeństwa, odpowiednia opieka na każdym etapie rozwoju ma kluczowy wpływ na rozwój w każdym aspekcie i decyduje o jakości życia w danym okresie oraz buduje bagaż doświadczeń na resztę życia. To, co wypracujemy, czego doświadczymy w dzieciństwie zostaje z nami na całe życie. O tym powinien wiedzieć każdy rodzic, opiekun, każdy kto ma styczność z dziećmi.
Szerzej o tym czym jest dobrostan psychiczny, a czym nie jest, pisałam w artykule pt. „Dobrostan”, który jest dostępny na stronie.
Okres życia do trzeciego roku jest kluczowy dla rozwoju psychiki człowieka, ponieważ w tym czasie zachodzą istotne procesy kształtowania się osobowości oraz budowania relacji z otoczeniem. Jest to okres, w którym mózg rozwija się najbardziej intensywnie, a doświadczenia emocjonalne i relacje z rodzicami/opiekunami mają istotny wpływ na dalszy rozwój jednostki. To, że dziecko czegoś jeszcze nie rozumie, nie ma znaczenia. Wszystkie doświadczenia bezpośrednie i to, co dzieje się w środowisku dziecka, zapisywane są w podświadomości.
W psychologii nazywa się to pierwotnym programowaniem i warunkuje każdego człowieka na całe życie. Odpowiedzialne za to są wbudowane w system psychiczny biologiczne mechanizmy przetrwania/adaptacji, których zadaniem jest zapewnienie jak największych szans na przeżycie i dostosowanie się do warunków panujących w środowisku.
Traumy i zaniedbania w tym okresie mogą mieć poważne konsekwencje dla psychiki i całościowego funkcjonowania człowieka. Badania naukowe wykazują, że dzieci i młodzież doświadczające traum w okresie dzieciństwa/w okresie dojrzewania, mogą mieć trudności w radzeniu sobie z emocjami, budowaniu zaufania do innych osób. Wysoce prawdopodobne może być pojawienie się problemów z regulacją emocji, z kontrolą impulsów oraz trudności w adaptacji społecznej. Może to również być przyczyną pojawiania się/ujawniania się w późniejszych okresach zachowań impulsywno-kompulsywnych, zaburzeń odżywiania, nerwic, a nawet chorób psychicznych.
Szczególną uwagę należy zwrócić na fizyczną i emocjonalną przemoc, nadużycia seksualne, zachowania demoralizujące. Znaczenie ma tutaj zarówno bezpośrednie doświadczenie, jak i bycie świadkiem tego typu sytuacji, które spotkały/spotykają osobę z bezpośredniego otoczenia dziecka.
Inne traumatyzujące doświadczenia, które wpływają bezpośrednio na rozwój i psychikę dziecka, to między innymi zaniedbania w opiece nad dzieckiem, rozłąka dziecka z rodzicami lub bliskimi osobami, choroba lub śmierć bliskiej osoby, a także chroniczny stres rodzinny spowodowany różnymi czynnikami.
Niepokojącym zjawiskiem, na jakie trzeba koniecznie zwrócić uwagę, jest tzw. sieroctwo duchowe, które polega na tym, że dziecko ma zaspokojone podstawowe potrzeby fizyczne, jak schronienie czy jedzenie, nie doświadcza żadnych negatywnych sytuacji związanych z poczuciem bezpieczeństwa, jest jednak pozostawione same sobie, a rodzice czy opiekunowie są emocjonalnie nieobecni w życiu dziecka, ponieważ są nieustannie w pracy lub nie są zainteresowani uczestnictwem w życiu swojego dziecka.
Wszystkie te doświadczenia mogą prowadzić do powstania zaburzeń emocjonalnych, lękowych czy stanów depresyjnych u dzieci i młodzieży już w trakcie ich występowania lub mogą się ujawnić na późniejszych etapach życia. Nie leczone mogą utrzymywać się przez całe życie.
Psychika dzieci i młodzieży, zanim wykształtuje swoistą odporność, jest niezwykle wrażliwa i wymaga specjalnego traktowania. Dzieci i młodzież zupełnie inaczej reagują na świat, dlatego tak istotne jest, aby dzieci i młodzież otaczać opieką, miłością, wsparciem i zapewniać im bezpieczne i stabilne warunki rozwoju.
Profesjonalna pomoc psychologiczna i terapeutyczna jest bezwzględnie konieczna w przypadku doświadczenia traum lub zaniedbań w okresie dorastania, aby zapobiec negatywnym konsekwencjom dla psychiki jednostki.
Pocieszające jest to, że dzieci i młodzież znacznie łatwiej radzą sobie ze złymi doświadczeniami, w momencie kiedy dostaną odpowiednią pomoc, wsparcie i opiekę. Wynika to z faktu, że stany psychiczne powiązane z doświadczeniami nie zdążyły się jeszcze utrwalić i przejść w nawyk.
Wniosek jest jasny - ochrona i wsparcie psychiki dzieci i młodzieży jest kluczowym elementem budowania zdrowej osobowości i stabilnych relacji społecznych w przyszłości. Dlatego też za wszelką cenę należy unikać zaniedbań czy innych niepożądanych doświadczeń. W tym świetle znaczenie dobrostanu psychicznego w życiu dzieci i młodzieży nabiera szczególnego znaczenia.
Dziecko nie jest w stanie samodzielnie o siebie zadbać, ponieważ jest dzieckiem i nie umie jeszcze tego zrobić samodzielnie. Potrzebuje do tego rodziców, kiedy jest w domu lub nauczycieli/wychowawców, kiedy jest w szkole czy w przedszkolu.
DOBROSTAN
Dobrostan to słowo, które na dobre zagościło w naszym życiu. Dla wielu z nas związane jest poczuciem szczęścia i zadowolenia z życia. Czasem w życiu codziennym powtarzamy sobie, że jest dobrze, kiedy nie jest źle, ale dobrostan ma jednak znacznie szersze znaczenie. Brak choroby, czy problemu nie oznacza wcale dobrostanu. To nie tylko bycie szczęśliwym i zadowolonym i nie bycie chorym.
W doświadczaniu dobrostanu psychicznego ważne miejsce zajmują takie elementy jak dobre zdrowie, dobre samopoczucie, radość, pogoda ducha, dobra kondycja fizyczna i psychiczna, zdolność radzenia sobie ze stresem, zdolność dostosowywania się i adaptacji w nowych sytuacjach. Ważne jest również to, czego nie robimy, np. unikanie zachowań ryzykownych, unikanie uzależnień oraz jakie relacje tworzymy z naszym bliższym i dalszym otoczeniem.
Jak widać na dobrostan składa się stan psychiczny, emocjonalny i fizyczny jednostki, który charakteryzuje się uczuciem szczęścia, satysfakcji oraz równowagi w życiu. To także zdolność radzenia sobie z trudnościami i stresującymi sytuacjami oraz rozwój własnych talentów, potencjałów i umiejętności. Dobrostan lub jego brak jest kluczowym elementem naszego życia, ponieważ wpływa na nasze codzienne funkcjonowanie i samopoczucie. Innymi słowy dobrostan, to bardzo osobisty i subiektywny stan.
Pozwolę sobie wymienić 10 powodów, dlaczego dobrostan jest ważny i dlaczego warto o niego zadbać wszelkimi możliwymi sposobami, a jeśli już uda nam się go osiągnąć dlaczego koniecznie musimy go pielęgnować:
1. Jakość naszego życia - dobrostan ma bezpośredni wpływ na jakość naszego codziennego funkcjonowania i odbioru rzeczywistości. Będąc w dobrym stanie psychicznym możemy cieszyć się życiem, doświadczać radości i satysfakcji z codziennych aktywności, i ogólnie z tego jak postrzegamy siebie w życiu. Kiedy czujemy się dobrze, jesteśmy bardziej stabilni emocjonalnie, lepiej radzimy sobie w sytuacjach stresowych, a stres ma na nas zdecydowanie mniejszy wpływ. W dobrym stanie lepiej organizujemy się w codziennym życiu, mamy lepszą odporność psychiczną i fizyczną, bardziej optymistycznie patrzymy na życie.
2. Zdrowie psychiczne - dobry stan psychiczny jest kluczowy dla zachowania zdrowia psychicznego i uniknięcia problemów psychicznych takich jak depresja czy zaburzenia emocjonalne, a sytuacjach kryzysowych, to właśnie dbałość o powrót do dobrych stanów psychicznych (nawet krótkotrwałych) pozwala nam odzyskać równowagę psychiczną, emocjonalną i życiową.
3. Zdrowie fizyczne - dobrostan wpływa także na nasze zdrowie fizyczne, poprawiając odporność organizmu i obniżając ryzyko chorób, ponieważ pozwala nam lepiej radzić sobie ze stresem. To właśnie stres jest czynnikiem obniżającym naszą odporność fizyczną, ponieważ pod wpływem stresu zmienia się całkowicie nasze fizjologia. W stanie choroby, dążenie do dobrostanu, komfortu psychicznego i fizycznego będzie miało decydujący wpływ na powrót do zdrowia, a jeżeli powrót do zdrowia nie będzie możliwy, to właśnie dobrostan psychiczny będzie miał decydujący wpływ na poprawę jakości życia chorego.
4. Relacje bliższe i dalsze - osoby o wysokim poziomie dobrostanu mają zazwyczaj lepsze relacje z innymi, co przekłada się na większe wsparcie społeczne, większe poczucie przynależności, jakość budowanych relacji oraz ich trwałość. Wszyscy lubimy przebywać w otoczeniu ludzi cieszących się życiem, optymistycznie do niego nastawionych.
5. Efektywność w pracy i życiu - dobrostan pozytywnie wpływa na naszą produktywność i efektywność w pracy, poprawiając nasze osiągnięcia i zaangażowanie. Ma też znaczący wpływ na nasz poziom odwagi.
6. Radzenie sobie ze stresem i umiejętność uspokajania się – kiedy czujemy się dobrze psychicznie i fizycznie zdecydowanie lepiej potrafimy radzić sobie w ze stresem, zdecydowanie szybciej się uspokajamy, mamy większą tolerancję na doświadczane w danym momencie trudności, zdecydowanie łatwiej nam jest nad sobą panować i utrzymać równowagę psychiczno – emocjonalną, łatwiej nam jest zachować dystans do aktualnych wydarzeń.
7. Rozwój osobisty to jeden z kluczowych elementów szczęśliwego życia. Dobrostan sprzyja rozwojowi osobistemu i pozwala nam realizować swoje cele oraz marzenia z większym zaangażowaniem i z większą odwagą. Dobrostan powoduje, że stajemy się bardziej zdeterminowani w pokonywaniu pojawiających się trudności.
8. Pozytywne myślenie – kiedy czujemy się dobrze mamy pozytywne podejście do życia, co sprzyja budowaniu optymizmu i nadziei na przyszłość. Pozytywne nastawienie pomaga nam wytrwać w postanowieniach, powoduje, że jesteśmy bardziej otwarci na drugiego człowieka i generalnie łatwiej nam się żyje, jesteśmy również łatwiejsi we współżyciu.
9. Samorealizacja – bycie w dobrostanie pozwala nam być bardziej autentycznymi i zadowolonymi z siebie, co przekłada się na większe poczucie spełnienia oraz ogólnego zadowolenia i satysfakcji. W takim stanie jesteśmy bardziej empatyczni, stanowimy dobre wsparcie dla innych.
10. Czerpanie przyjemności z życia - ostatecznie, to właśnie dobrostan pozwala nam bardziej i intensywniej cieszyć się życiem, doświadczając przyjemności z wielkich i z drobnych rzeczy, uczy nas cieszenia się chwilą. Dzięki temu stajemy się bardziej świadomi naszych potrzeb, a kiedy dobrostan staje się nawykiem, każde wytrącenie z równowagi stymuluje nas do powrotu do dobrego stanu i pielęgnowania go.
Podsumowując, jeśli chcesz być szczęśliwym człowiekiem, doświadczać dobrostanu na co dzień, musisz zadbać o wszystkie obszary, które mają wpływ na nasz dobrostan. Niczego nie można pominąć, ponieważ zaniedbanie czy niedomaganie w jednej dziedzinie, będzie miało destrukcyjny wpływ na inne. Weź pod lupę codziennej uważności i dbałości swoje zdrowie, pracę, relacje społeczne, rozwój osobisty, hobby, aktywność fizyczną oraz wsparcie społeczne. Istotne jest również uwzględnienie sytuacji życiowych, takich jak kryzysy, traumy czy zmiany życiowe, które mogą negatywnie wpłynąć lub wpływać na dobrostan.
Warto zwracać uwagę na swoje emocje, potrzeby własne i innych oraz na granice (zarówno na ich wyznaczanie i respektowanie), dbać o swoje zdrowie psychiczne i fizyczne, otaczać się ludźmi, którzy nas wspierają oraz szukać równowagi między pracą a odpoczynkiem. Dobrostan jest kluczem do szczęśliwego i pełnego życia, dlatego warto zadbać o niego każdego dnia i wspierać w tym nasze otoczenie.
Z wyrazami sympatii – Gizela Misztowt, Wasz psycholog.